Polityka... polityka rachunkowości.Koniec roku to szczególny okres. Szczególny także dla księgowych – zaczyna się czas pracy nad sprawozdaniem finansowym, które to sprawozdanie jest efektem całorocznej pracy firmy oraz przyjętej... polityki rachunkowości. To właśnie o owej „polityce” pragnę napisać kilka słów. Polityka rachunkowości to przede wszystkim – zasady wyceny, plan kont, układ sprawozdania finansowego. Na samym początku należy sobie odpowiedzieć na pytanie czy sprawozdanie finansowe sporządzamy zgodnie z polskimi zasadami rachunkowości czy międzynarodowymi (MSSF/MSR). Zaznaczam, że zasady międzynarodowe można stosować po spełnieniu ustawowych kryteriów. Wybór standardów jest o tyle istotny, że wpływa znacząco na wycenę poszczególnych składników majątku oraz cały układ sprawozdawczy. W spółkach będących częścią europejskich lub globalnych korporacji może to znacznie ułatwić raportowanie na potrzeby sprawozdawczości grupowej. Może także uprościć procedury konsolidacyjne – unikniemy (czasami uciążliwego) przekształcania sprawozdania finansowego z polskich standardów na międzynarodowe. Sprawa kolejna : zasady wyceny aktywów i pasywów oraz sposób ustalania wyniku finansowego. Warto ten temat właściwie przemyśleć i przyjąć rozwiązania najlepsze z punktu widzenia firmy. Zarząd powinien skoncentrować się na zasadach wyceny, które obejmują te aktywa i pasywa, które są w posiadaniu firmy lub mogą się w jej posiadaniu w najbliższym okresie znaleźć. Międzynarodowe standardy pozwalają na dokonanie wyboru między kilkoma wariantami – należy dobrze zastanowić się jaki wybrać. Niestety każda zmiana zasad rachunkowości (czy to w standardach polskich czy międzynarodowych) w następnych okresach sprawozdawczych powoduje zwiększony nakład pracy dla księgowych a można tego uniknąć poświęcając czas na właściwe ich określenie. Następnym ważnym elementem jest plan kont. Mamy co prawda „wzorcowy” plan kont rekomendowany przez różne księgowe autorytety – ale warto zastanowić się nad własnym opracowaniem. Zachęcam spółki do tworzenia planu kont zgodnego z ich potrzebami zarządczymi oraz sprawozdawczymi. Ustawodawca nie narzucił podmiotom gospodarczym układu planu kont. Dlaczego zespół „4” nie może odzwierciedlać kont pasywów krótkoterminowych a zespół „5” całego rachunku zysków i strat. Taki układ planu kont może z powodzeniem funkcjonować ułatwiając czytanie informacji finansowych choćby ze zwykłego zestawienia obrotów i sald. Dochodzimy od układu sprawozdania finansowego. Polskie przepisy rachunkowe narzucają układ sprawozdania. Można go w szczególnych przypadkach uprościć natomiast rozwinąć można zawsze. Zasadny międzynarodowe mówią tylko o tym co minimalnie takie sprawozdanie winno zawierać. Warto w każdym przypadku pomyśleć o odbiorcach sprawozdania finansowego i informacjach dla nich użytecznych. Można tak rozbudować sprawozdanie finansowe aby w sposób wyczerpujący dostarczało wszystkich danych jakie mogą interesować jego odbiorców. Ktoś może powiedzieć, że są różni odbiorcy takich sprawozdań - od instytucji skarbowych, sądowych, poprzez instytucje finansowe, na inwestorach i właścicielach skończywszy – tak racja. Jeżeli jednak mogę coś zasugerować to działajmy w myśl maksymy „cesarzowi co cesarskie….” i tak dla organów prawa – róbmy to co jest wymagane a koncentrujmy się na właścicielach i inwestorach – bez nich firmy nie mogłyby funkcjonować. Podsumowując - w dzisiejszych czasach coraz więcej menadżerów zarządzających firmami zdaje sobie sprawę jak istotne jest określenie na początku funkcjonowania firmy polityki rachunkowości. Oczywiście będzie się ona rozwijała wraz z rozwojem firmy, ale tak być powinno bowiem tylko wtedy nasze sprawozdanie finansowe w sposób najlepszy z możliwych przedstawi stan faktyczny. Na zakończenie chciałbym życzyć Państwu pomyślności na nadchodzące Święta Bożego Narodzenia oraz życzyć sukcesów w nadchodzącym nowym 2008 roku. Paweł Multaniak Newsletter nr 04/2007 |


