BADANIE - Tylko 16 proc. firm zgadza się, by ich pracownicy pracowali w domu.
autor: GRAŻYNA RASZKOWSKA

Graficy komputerowi, webmasterzy, osoby znające się na księgowości i finansach, także te, które przeprowadzają badania marketingowe czy pracują w PR, wcale nie muszą codziennie chodzić do pracy. Mogą powierzone im zadania wykonywać na odległość.

Większość osób spędza w miejscu pracy od kilku do kilkunastu godzin dziennie. Firmy stale szukają sposobów, by obniżyć wysokie koszty związane z zatrudnianiem etatowych pracowników. Być może jednym ze skuteczniejszych okaże się telepraca. Jednak na razie tylko niewielu pracodawców dostrzega zalety tej formy zatrudnienia.

Problematyką telepracy zajmuje się m.in. firma DGA. Na zdjęciu Anna Łuś, Dyrektor Departamentu Rozwoju

• Kto jest telepracownikiem
  Z badania przeprowadzonego w listopadzie i grudniu 2005 roku przez sopocką Pracownię Badań Społecznych na próbie ok. tysiąca firm wynika, że tylko 16 proc. przedsiębiorstw stosuje telepracę. - Za telepracowników uznaje się te osoby, które pracują w domu. Ze swoim pracodawcą kontaktują się przede wszystkim za pomocą Internetu. Tą drogą otrzymują zlecenia i tą samą przesyłają wykonane projekty. Najczęściej są związane tylko z jedną firmą, dla której pracują, choć czasem jest takich firm kilka - mówi Anna Szymańska, prezes firmy doradczej DGA z Poznania, która m.in. zajmuje się problematyką telepracy. - Niektórzy pracodawcy do telepracowników zaliczają też przedstawicieli handlowych, a także osoby, zatrudnione w terenowych oddziałach.
• Korzyści
  Danuta Dąbrowska, prezes firmy poligraficznej Vers Print w Warszawie, zatrudnia 5 stałych pracowników i 3 telepracowników. - Dzięki telepracownikom obniżyliśmy koszty związane z wynajmowaniem lokalu, mogliśmy zrezygnować z jednego pomieszczenia, bo ta grupa pracuje tylko w domu - mówi. Ale to nie wszystkie korzyści. Być może o wiele bardziej liczy się to, że firma nie straciła cennej pracownicy, która się poważnie rozchorowała. - Pracując w domu, jest w stanie wykonywać normalnie swoje obowiązki, do biura nie mogłaby przyjeżdżać - mówi Danuta Dąbrowska. - Stały kontakt z nami zapewnia jej Internet. Wszyscy telepracownicy od czasu do czasu pojawiają się jednak w firmie, choćby z tego powodu, by nie tracić więzi zawodowych z pozostałymi zatrudnionymi.
• Gdzie pracują
  Badania przeprowadzone przez PBS pokazują, że telepracę najbardziej cenią małe firmy, zatrudniające do 9 pracowników. Osoby pracujące na odległość najczęściej wykorzystywane są do prac z zakresu finansów - tak było w 33 proc. przedsiębiorstw deklarujących stosowanie telepracy. Zadania, które otrzymują, wymagają od nich wysokich kwalifikacji. Przygotowują bowiem raporty finansowe, doradzają klientom w sprawach inwestycji, piszą biznesplany.

W 28 proc. przedsiębiorstw telepracownicy zajmują się grafiką komputerową, np. projektują strony internetowe czy też przygotowują projekty dla wydawnictw.

W 25 proc. firm powierza się im obowiązki z zakresu księgowości, w 22 proc. usługi prawnicze, w 18 proc. firm zajmują się projektami techniczno-inżynierskimi, a w 16 proc. systemami informatycznymi. Inne jeszcze zajęcia, które firmy coraz częściej przekazują w ręce telepracowników, to: prace edytorsko-redaktorskie (14 proc.), badania marketingowe lub społeczne (11 proc.), przygotowanie projektów architektonicznych (9 proc.). Zdarzają się wśród nich copywriterzy (6 proc.), tłumacze (3 proc.), specjaliści public relations (1 proc.).

• Co dalej
  Mało firm wyraża zainteresowanie telepracą. Tylko 19 proc. badanych przez PBS przedsiębiorstw zadeklarowało chęć wprowadzenia tej formy zatrudnienia w bliższej lub dalszej przyszłości. Spośród nich tylko jedna trzecia wskazała konkretne przykłady prac, które mogłyby być podejmowane przez osoby pracujące w domu. Według nich na pracę mogliby liczyć przede wszystkim graficy, informatycy i specjaliści ds. księgowości. W zakładach przemysłowych powierzano by im też pomocnicze prace administracyjne, np. opracowywanie dokumentacji kadrowej.

Jedna piąta firm, które w ogóle wyraziły zaciekawienie tą formą zatrudnienia, nie podała żadnych obowiązków, które mogliby brać na siebie telepracownicy. - Pracodawcom brakuje wiedzy na ten temat, nie ma też dobrych przepisów prawnych, które regulowałyby zasady zatrudniania telepracowników, a także określały ich prawa i obowiązki - mówi Anna Szymańska. Sytuacja ta ma wkrótce ulec zmianie. Firma DGA za pieniądze pochodzące z Europejskiego Funduszu Społecznego spróbuje zmienić świadomość pracodawców. Przeprowadzi dla nich wiele szkoleń i konsultacji, które mają sprawić, by ta forma zatrudnienia stałą się, tak jak w Europie Zachodniej, bardziej popularna.

Komu to potrzebne:

• osobom niepełnosprawnym
• kobietom wychowującym dzieci
• osobom, które korzystają z długich zwolnień i chcą zachować kontakt z pracą zawodową
• mieszkańcom odległych miejscowości, którzy mogą w ten sposób pracować dla firm z dużych miast

KTO MOŻE LICZYĆ NA PRACĘ W DOMU
Branże, w których najczęściej stosowana jest telepraca

• działalność wydawnicza, poligrafia - 22 proc.
• produkcja maszyn biurowych i komputerów - 16 proc.
• produkcja sprzętu i aparatury radiowej, telewizyjnej i komunikacyjnej - 20 proc.
• pośrednictwo finansowe - 19 proc.
• prowadzenie prac badawczo-rozwojowych - 16 proc